الشيخ الكليني (مترجم: اردكانى )
8
تحفة الأولياء (ترجمه أصول كافى) (فارسى)
ترجمههاى كافى در آغاز ، بايدم گفت كه به دليل ساختار آموزشى و نيز جايگاه ويژهء مباحث دينى ، عالمان و دانشمندان دينى ، چندان روا نديدهاند و يا شرايط را مساعد نيافتهاند كه همهء علوم و آموزههاى اسلامى را در حوزهء مكتوب ، همگانى كنند ، به گونهاى كه تودههاى مردم ، خود به صورت مستقيم ، از آنها بهره ببرند . از اين رو ، آن گونه كه امر تبليغ شفاهى و وعظ و خطابه ، رونق و رواج داشته ، ترجمهء متون دينى به زبان فارسى و يا هر زبانى كه مسلمانان به آن زبان سخن مىگويند ، از دورانهاى كهن ، چندان جايگاهى در فعاليتهاى تبليغى و آموزشى مراكز علمى و آموزشى دينى نداشته و از اين رو ، دانش آموختهء متخصص در امر ترجمهء دين هم پروريده نشده ، و ترجمههاىدينى ، غالباً بنياد علمى و اساس درستى ندارند . و از اين جهت است كه به رغم اهميت بىنظير كتاب كافى ، و با وجود نياز مسلمانان غير عرب به آن ، تا كنون ترجمههاى خوشايند و يا به سخن بهتر ، ترجمههاى متناسبى از آن به عمل نيامده ، و آنچه در قرنهاى اخير و بلكه در قرن اخير انجام شده ، با آنچه بايد مىشده ، چندان نسبتى ندارد . ديرينهترين ترجمهء كافى به دوران صفويه ، بيش از سه قرن پيش باز مىگردد كه يكى از عالمان قزوين در اول قرن يازدهم ه به درخواست پادشاه وقت ، به آن اقدام كرده است . البته ، سعيد نفيسى ( 1274 - / 1345 ) ، فهرست نگار كتابخانهء مجلس شوراى ملى ايران ، نسخهاى از شرحى فارسى بر كافى يا ترجمهء يكى از شروح الكافى را به صورت احتمال از سدهء ششم هجرى دانسته است ، كه بنا براين ، اولين ترجمهء الكافى بشمار مىآيد . تا كنون عالمان رسالت شناسى ، بر اساس نياز زمانه ، به ترجمهء بخشهايى از كتاب اصول الكافى و پارهاى همهء آن ، و كسانى هم روضه و يا به ترجمهء فروع آن و گاهى احاديثى برگزيده از آن ، مبادرت كردهاند - / كه سعيشان مشكور باد - / . برخى از اين ترجمهها خطى است ، و برخى ديگر به چاپ رسيده است . ترجمههاى خطى گزارش شده در فهارس نسخ خطى ، از اين قرار است : 1 . شرح كافى يا ترجمهاى از يكى از شروح كافى از شخصى به نام مير حسين كه